Đầu xuân tham quan di tích văn hóa – lịch sử

Những hoạt động tập thể đầu năm nhằm khích lệ tinh thần làm việc của công chức, viên chức, giảng viên và người lao động Học viện Tư pháp đã được Đảng ủy, Ban Giám đốc và Công đoàn Học viện Tư pháp quan tâm tổ chức trong nhiều năm qua.
Sau buổi gặp mặt đầu xuân vui vẻ, ấm áp được tổ chức vào ngày đầu tiên đi làm sau kỳ nghỉ Tết, ngày 24/02/2018 được sự nhất trí của Đảng ủy và Ban giám đốc, Công đoàn Học viện Tư pháp đã tổ chức chuyến đi tham quan các khu di tích văn hóa-lịch sử tại tỉnh Nam Định và Hà Nam.
Đoàn đã đi thăm Khu Di tích Đền Trần – Chùa Tháp, Khu Di tích Phủ Giầy và di tích đền Trần Thương. Chuyến du xuân ý nghĩa không những đã đem đến cho công chức, viên chức, giảng viên và người lao động Học viện Tư pháp niềm tin tưởng về một khởi đầu tốt đẹp mà còn tăng thêm tình đoàn kết, sự gắn bó, tinh thần vui vẻ, tạo động lực làm việc và cống hiến cho sự phát triển bền vững của Học viện Tư pháp.

 
Một số hình ảnh trong chuyến đi
 










 
Khu di tích Đền Trần hay Trần Miếu (tên cũ: Phủ Thiên Trường ) ở thôn Tức Mặc, phường Lộc Vượng, thành phố Nam Định là nơi thờ Tổ tiên dòng tộc Đông-A, các vua Trần, vương phi, công chúa, hoàng tử triều Trần cùng Hưng Đạo đại vương Trần Quốc Tuấn và thân quyến của vị tướng tài ba được người dân Việt tôn là vị Thánh.
Khu di tích văn hóa-lịch sử Đền Trần - Chùa Tháp nằm trên một phạm vi rộng lớn bao gồm 3 công trình kiến trúc chính, là đền Thiên Trường (đền Thượng), đền Cố Trạch (đền Hạ) và đền Trùng Hoa. Cả 3 đền đều có kiến trúc chung và quy mô ngang nhau. Mỗi đền gồm tòa tiền đường 5 gian, tòa trung đường 5 gian và tòa chính tẩm 3 gian. Nối tiền đường và trung đường là kinh đàn (thiêu hương) và 2 gian tả hữu vu. Trong đó, đền Thiên Trường là nơi thờ 14 vị hoàng đế nhà Trần. Đền Cố Trạch là nơi đặt bài vị của Trần Hưng Đạo, gia đình và gia tướng. Đền Trùng Hoa được xây trên nền cung Trùng Hoa xưa - nơi các đương kim hoàng đế nhà Trần về tham vấn các vị thái thượng hoàng, nay là nơi đặt ngai và bài vị thờ hội đồng các quan…
Không chỉ là một khu di tích lịch sử, và nghệ thuật kiến trúc độc đáo, đây cũng là một trung tâm tôn giáo, tín ngưỡng lớn ở khu vực châu thổ sông Hồng, với nhiều lễ hội và các hình thức sinh hoạt văn hóa dân gian đặc sắc, nhằm ghi nhớ và tôn vinh thời đại nhà Trần. Trong đó, có hai kỳ lễ hội quan trọng nhất là lễ Khai ấn đầu xuân và lễ hội tháng Tám - kỷ niệm ngày mất của vị anh hùng dân tộc, Đức thánh Trần Hưng Đạo, thu hút đông đảo du khách thập phương đến tham gia.
Lễ hội truyền thống đền Trần là một trong những lễ hội truyền thống lớn, niềm tự hào của mỗi người dân Nam Định nói riêng, của nhân dân cả nước nói chung. Lễ hội truyền thống đền Trần ở Nam Định gồm có lễ khai Ấn đền Trần, diễn ra giữa đêm 14, rạng sáng 15 tháng giêng âm lịch, tại Khu di tích đền Trần phường Lộc Vượng, TP Nam Định. Đây là một phong tục mô phỏng nghi lễ triều chính, thể hiện lòng tri ân sâu sắc của nhân dân đối với những vị vua anh minh, những vị tướng tài ba thời Trần có công với dân, với nước. Sau lễ khai Ấn đầu năm, tại đền Cố Trạch và Thiên Trường còn có lễ hội lớn được mở trong khoảng thời gian từ ngày 15 đến 20 tháng 8 âm lịch hàng năm, nhằm tưởng nhớ ngày mất của Quốc công Tiết chế Trần Hưng Đạo. Các nghi lễ tại di tích đền Trần từ lâu đã lưu giữ được các phong tục cổ truyền của dân tộc, phần nào tái hiện được một thời kỳ lịch sử hào hùng của dân tộc, nuôi dưỡng bồi đắp tinh thần yêu nước, ý chí bất khuất chống ngoại xâm, tâm thức uống nước nhớ nguồn của mỗi người Việt Nam.
Với những giá trị đặc biệt về lịch sử kiến trúc và di tích, giá trị đặc biệt về lịch sử và kiến trúc nghệ thuật độc đáo, cụm di tích đền Trần đã được Nhà nước xếp hạng là Di tích quốc gia đặc biệt, và Lễ hội đền Trần được công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.
Chùa Tháp hay còn gọi chùa Phổ Minh tọa lạc trên một khoảng đất rộng gần 2ha, sát với khuôn viên Đền Trần. Tương truyền, chùa được xây dựng từ thời Lý và đã được vương triều Trần mở rộng vào năm 1262. Đây là một trong những ngôi chùa cổ và lớn nhất tỉnh Nam Định. Lối vào chùa hương sen tỏa ngào ngạt, có nhiều cây cổ thụ sum suê cành lá tỏa bóng mát suốt mùa nắng hạn. Trước cổng chùa có đỉnh đồng nặng hơn 7 tấn, là một trong bốn vật quý của nước ta xưa.

 
Phủ Giầy hay còn gọi là Phủ Dầy là một quần thể di tích thuộc xã Kim Thái, huyện Vụ Bản tỉnh Nam Định. Phủ Giầy là nơi thờ Thái Mẫu Liễu Hạnh - một bậc "Thiên hạ mẫu nghi", vị thần chủ của tín ngưỡng thờ Mẫu và là một vị Thánh trong Tứ bất tử của dân tộc Việt Nam. Đây là một nhân vật vừa là thiên thần, vừa là nhân thần với những huyền thoại dày đặc yếu tố kỳ ảo. Nguồn tư liệu về bà Chúa Liễu Hạnh rất phong phú, bao gồm các truyền thuyết, thần tích, các gia phả, ngọc phả của các dòng họ sinh sống tại Phủ Giầy. Theo các sách, truyện hay tầm phả còn chép thì bà Liễu Hạnh sinh năm 1557  tại làng Vân Cát, là con của ông bà Lê Công Chính và Trần Thị Phúc. Năm 18 tuổi bà lấy ông Đào Long ở làng Tiên Hương gần kề với làng Vân Cát. Bà mất năm 21 tuổi không biết vì lý do gì để lại một con thơ. Liễu Hạnh đã được phụng thờ ở nhiều nơi: Phủ Giầy, Phủ Tây Hồ, Phủ Sòng và rất nhiều các phủ, đền khác. Nhưng lễ hội Phủ Giầy là lễ hội lớn nhất và có tính quy mô nhất. Phủ Giầy trước có tên cổ là Kẻ Giầy, cho tới khi Liễu Hạnh được suy tôn là Mẫu nghi Thiên hạ thì Kẻ Giầy được đổi thành Phủ Giầy.
Phủ Giầy là một quần thể kiến trúc độc đáo giữa một vùng đồng bằng bát ngát, sông nước mênh mông. Dải núi đất bao bọc những con sông uốn lượn tạo nên một khung cảnh sơn thuỷ hữu tình. Các dãy núi này được dân gian hình dung như một con rồng khổng lồ mà đầu là núi Ngăm, các khúc mình rồng là núi Tiên Hương, núi Báng, núi Lê, núi Gôi và đưới nó là núi Thổ. Di tích Phủ Giầy tuy chưa phải là một công trình kiến trúc đẹp và có quy mô hoành tráng trong hệ thống kiến trúc tôn giáo Việt Nam. Những nét văn hóa của triều đại nhà Nguyễn được in đậm trong công trình này. Có hai đền lớn trong Phủ Giầy. Một là thôn Vân Cát - quê cha và một là thôn Tiên Hương - quê chồng của bà chúa Liễu Hạnh. Ngoài hai phủ chính này, bao quanh còn có một loạt các đền miếu khác như đền Khâm Sai, đền Thượng, đền Đức Vua. đền Công Đồng, đền Giếng Gàng, đền Cây Đa, đình ông Khổng, Phủ Tổ, làng Mẫu… Nhờ có hệ thống đền miếu này mà quy mô về sự thờ phụng cũng như sự tôn nghiêm của Phủ Giầy được tăng lên.
Phủ Dầy là một quần thể di tích lịch sử văn hóa đã được Nhà nước xếp hạng cấp quốc gia từ năm 1975. Ngày 02 tháng 04 năm 2017, Quần thể di tích lịch sử – văn hóa Phủ Dầy vinh dự tổ chức lễ đón bằng UNESCO ghi danh “Thực hành Tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ của người Việt” là di sản văn hóa phi vật thể của nhân loại.

 
Đền Trần Thương thuộc thôn Trần Thương, xã Nhân Đạo, huyện Lý Nhân, tỉnh Hà Nam. Đền là di tích tiêu biểu của tỉnh Hà Nam và cả nước, hội tụ nhiều giá trị lịch sử văn hóa nghệ thuật, tâm linh.
Đền Trần Thương thờ vị anh hùng dân tộc Quốc công tiết chế Hưng Đạo Đại vương Trần Quốc Tuấn cùng gia quyến và các tướng lĩnh có công lớn trong cuộc kháng chiến chống quân xâm lược Nguyên - Mông ở thế kỷ thứ XIII; là một trong 3 nơi (Kiếp Bạc, Bảo Lộc, Trần Thương) có liên quan mật thiết đến cuộc đời và sự nghiệp của Hưng Đạo Đại vương thể hiện qua câu: “Sinh Kiếp Bạc, thác Trần Thương, hương Bảo Lộc”.
Đền Trần Thương là công trình kiến trúc đặc sắc và độc đáo nhưng vẫn mang phong cách nghệ thuật cổ truyền của dân tộc, được xây dựng vào thời hậu Lê tương truyền nằm trên nền kho lương của nhà Trần. Giá trị đền Trần Thương thể hiện ở phần trang trí kiến trúc với các đề tài, họa tiết được chạm khắc công phu, tỉ mỉ với kỹ thuật kỹ thuật chạm (kênh bong, chạm chìm, chạm nổi), kỹ thuật bào trơn, đóng bén, tạo các loại mộng, xử lý vật liệu gỗ, vật liệu truyền thống (vôi, cát, gạch...). Sự phối hợp nhuần nhuyễn, hợp lý các giải pháp kỹ thuật đã đạt hiệu quả cao, tạo nhiều nét đặc sắc, nâng cao giá trị kiến trúc thẩm mỹ của ngôi đền.
Đền Trần Thương được xây dựng trên một khu đất rộng, nằm biệt lập. Giới hạn không gian của đền là hệ thống tường xây bằng gạch đặc trát vữa kết hợp với các đoạn kênh, ao hồ. Tổng thể ngôi đền quay về hướng Nam, gồm các hạng mục: Nghi môn ngoại, Đường chính đạo, Nghi môn nội, Sân và bình phong, Đền chính, Nhà mẫu, Giếng nước.
Lễ hội phát lương đền Trần Thương là một trong những lễ hội lớn đầu năm của tỉnh Hà Nam; được tổ chức để tưởng nhớ công lao to lớn của vị Anh hùng dân tộc, Quốc công Tiết chế Hưng Đạo Đại Vương Trần Quốc Tuấn. Lễ hội được tổ chức ngay tại ngôi đền chính là nơi Hưng Đạo Đại Vương Trần Quốc Tuấn chọn làm kho lương, cung cấp lương thảo cho quân đội trong các cuộc kháng chiến chống quân xâm lược Nguyên-Mông thế kỷ thứ 13.
Với giá trị đặc biệt tiêu biểu, di tích lịch sử và kiến trúc nghệ thuật Đền Trần Thương (huyện Lý Nhân, tỉnh Hà Nam) được Thủ tướng Chính phủ xếp hạng di tích quốc gia đặc biệt (tại Quyết định số 2367/QĐ-TTg, ngày 23/12/2015).